Co do zrobienia w Xochimilco poza rejsami łodzią

Większość odwiedzających wysiada z lekkiego tramwaju, idzie bulwarem Avenida Morelos w kierunku nabrzeży, pije trzy zimne piwa i wyjeżdża przed zachodem słońca. Ta rutyna omija prawie wszystko, co interesujące w okolicy. Jeśli poświęcisz dodatkowe kilka godzin na spacer w głąb lądu, odkryjesz, że jest tu dziesiątki fascynujących rzeczy do zrobienia w Xochimilco, które nie mają nic wspólnego z imprezami na barkach. Stare kamienne kaplice skrywają się w cichych alejkach. Wędzone chile aromatyzują ogromne targowiska. Czaple polują na spokojnych lagunach ekologicznych, gdzie nie zaglądają turyści.

Spędziłem cztery noce w pobliżu historycznego centrum zeszłej jesieni. Poranne spokój mnie zaskoczył. Dawno przed tym, jak zjawią się orkiestry dęte i autokary wycieczkowe, piekarze pchają rowery załadowane słodkimi bułkami po brukowanych uliczkach, a babcie kupują pęczki świeżo ściętej kolendry na straganach osiedlowych. Oderwanie się od wody daje zupełnie inną perspektywę na ten starożytny zakątek stolicy.

Stare serce wokół San Bernardino de Siena

Xochimilco było niezależnym miastem-państwem jeszcze przed przybyciem Hiszpanów, a jego centrum odzwierciedla tę historię. W samym jej środku znajduje się Parroquia San Bernardino de Siena – ogromny, forteczny kompleks klasztorny franciszkanów założony w 1535 roku. Kamienna fasada wygląda surowo i ascetycznie, zbudowana grubo, aby mogła pełnić funkcję fortyfikacji w razie buntu miejscowej ludności. Wewnątrz klimat całkowicie się zmienia. Wysokie, pozłacane retabula chwytają słabe poranne światło wpadające przez wysokie okna, ukazując delikatne, ręcznie rzeźbione drewniane postacie pokryte złotem liściowym, które przetrwały wieki trzęsień ziemi.

Przylegający otwarty dziedziniec klasztorny i krużganek wydają się całkowicie oderwane od chaosu na zewnątrz. Mnisi zasadzili tu w XVI wieku rodzime drzewa, aby zapewnić cień podczas mszy, gdyż miejscowa ludność była przyzwyczajona do obrzędów w świątyniach na świeżym powietrzu. Dziś bezdomne koty drzemią na słońcu na popękanych kamieniach fontann. Możesz usiąść na kamiennej ławce pod gorzką pomarańczą i przez dwadzieścia minut słuchać jedynie jerzyków wlatujących i wylatujących z dzwonnicy.

Wyjdź poza mury na główny plac, Jardín del Arte. Starsi panowie siedzą w składanych metalowych krzesłach, aby zrobić sobie masaż butów, podczas gdy gołębie gromadzą się wokół wozów z kukurydzą. We wtorkowe poranki rzemieślnicy sprzedają ręcznie tkane wełniane chusty i gliniane garnki wzdłuż brukowanych alejkach za około 85 pesos – znacznie mniej niż w ekskluzywnych dzielnicach takich jak Condesa czy Polanco.

Jedzenie i wędrówki po Mercado Xochimilco

Naprzeciwko głównego dziedzińca kościoła znajduje się Mercado 377, znany po prostu jako centralny targ w Xochimilco. Rozciąga się na dwóch ogromnych budynkach, podzielonych mniej więcej na suchary i gotowe dania w jednej części oraz kwiaty, warzywa i surowe mięso w drugiej. Przemierzanie wąskich alej jest utrudnione przez zwisające plastikowe fartuchy i plecione kosze z trzciny. Podłoga jest śliska od betonu, stale zmywana przez właścicieli straganów wiadrami studziennej wody.

Jedzenie tutaj zachowuje receptury sprzed setek lat. Znajdziesz dania, które rzadko pojawiają się w restauracjach centralnego Meksyku, wiele z nich przygotowanych z lokalnych składników zebranych prosto z chinampas.

• Tlacoyos z niebieskiej kukurydzy: grube, pieczone placki z masy kukurydzianej nadziewane puree z bobu lub skwarkami, podawane z opuncją i solonym serem cotija za 22 peso.
• Tamales de charales: małe słodkowodne ryby przyprawione serrano, ciasno zawinięte w suszone łuski kukurydzy i gotowane na parze nad aromatycznym drewnem.
• Mole almendrado: gęsty, aksamitny, czerwonobrązowy sos obfitujący w prażone migdały, pochodzący z pobliskiego San Pedro Atocpan i sprzedawany na kilogram z ogromnych glinianych kadzi.
• Świeży pulque: gęsty, lekko musujący fermentowany sok agawy nabierany z plastikowych beczek, podawany czysty lub zmieszany z sezonową gujawą i selerem.

Prawdę mówiąc, zapachy mogą początkowo uderzyć mocno. Świeżo ubite cecina wisi obok stosów suszonego epazotu, a dziesięć kroków dalej słodkie smażone banany bulgoczą w smalcu wieprzowym. Nie daj się odstraszyć tym klimatem. Zajmij niestabilny drewniany stołek przy lady małej restauracji w południowym wejściu, zamów gliniany kubek kawy z ekspresu z dodatkiem piloncillo i obserwuj, jak sprzedawcy rozładowują drewniane skrzynie z dziko rosnącym portulakiem zebranym na pobliskich wyspach.

Kulturalne perełki i mniej znane atrakcje w Xochimilco w Meksyku

Poza centralnym placem rozciągają się ciche dzielnice prowadzące aż do podnóży wulkanicznych wzgórz. Jeśli szukasz unikalnych rzeczy do zrobienia w Xochimilco w Meksyku, skieruj się na wschód, w stronę wsi Santa Cruz Acalpixca. Tam znajduje się Museo Arqueológico de Xochimilco, mieszczące się w odrestaurowanej kamiennej stacji pomp z XIX wieku. Zawiera ponad 2000 prekolumbijskich artefaktów odkrytych w okolicznych błotach jeziornych, w tym rzeźby zwierząt z bazaltu, ostrza z obsydianu i ceramikę funeralną ludu Xochimilca, który osiedlił się w tym basenie w XIII wieku.

Wstęp jest darmowy, a w większość dni tygodnia będziesz jedyną osobą w galerii. Opiekujący się nią dozorca zwykle zostawia odwiedzających samym sobie, pozwalając czytać maszynopisowe tabliczki opisujące, jak lokalni rolnicy wyciągali z kanałów pomidory z figurkami bogini glinianych sprzed pięciuset lat.

Kilka mil na północny zachód, w La Noria, znajduje się słynna posiadłość bizneswoman Dolores Olmedo. Jej kamienna hacjenda, otoczona ogrodami, gdzie wolno spacerują pawie i bezwłose psy xoloitzcuintle, mieści ogromne zbiory prac Diego Rivery i Fridy Kahlo. Podczas gdy galerie poddawane są okresowym remontom, spacer po zielonym obwodzie i zanurzenie się w spokoju rezydencji La Noria pozostaje głęboko satysfakcjonujące.

Te mieszkalne enklawy przypominają wiejskie wioski. Pranie rozwieszone jest na parapetach dachowych, bezdomne psy czekają cierpliwie przed sklepami mięsnymi, a huk miasta wydaje się oddalony o tysiące mil.

Odkrywanie Parku Xochimilco i rezerwatów ekologicznych

Większość podróżnych wyobraża sobie kanały jedynie jako miejsce imprez. Jeśli odwiedzisz Parque Ecológico de Xochimilco, spotkasz prawdziwy relikt starożytnego basenu jeziornego. Ten ogromny park w Xochimilco zajmuje ponad 180 hektarów odtworzonych mokradeł, sitowia i rodzimych lasów wierzbowych. Został zrewitalizowany w latach 90., aby oczyścić lokalne wody gruntowe i zapewnić ptakom wędrownym miejsce odpoczynku wzdłuż centralnej trasy migracyjnej.

Wypożyczenie jednobiegowego roweru plażowego w pobliżu wejścia do parku pozwala objechać kilometry płaskich, utwardzonych pętli wokół dużych, płytkich lagun. W jasne zimowe poranki ośnieżone szczyty Popocatépetl i Iztaccíhuatl odbijają się w szklistej tafli wody. Białe pelikany, śnieżne czaple i zimorodki gniazdują w sitowiu wzdłuż brzegu. Będziesz dzielić ścieżki z samotnymi biegaczami, botanikami z notesami i lokalnymi rodzinami puszczającymi ręcznie robione latawce.

Aby pomóc Ci zdecydować, które lądowe atrakcje wpasować w poranny lub popołudniowy plan, oto praktyczne porównanie głównych atrakcji niezwiązanych z kanałami w całej dzielnicy.

Odwiedzenie tego ogromnego parku w Xochimilco oferuje niezbędne oczyszczenie podniebienia. Daje kontekst dla kruchego rolnictwa kanałowego, ukazując, jak wyglądała cała dolina przed tym, jak miliony ludzi pokryły ją betonem i asfaltem.

Wędrówka do petroglifów na Cerro de Cuahilama

Nieliczni obcokrajowcy kiedykolwiek stawiają stopy na Cerro de Cuahilama. Wznosi się ono stromo za wsią Santa Cruz Acalpixca, do której można dotrzeć, wspinając się po serii kruszących się betonowych schodów ciągnących się między jaskrawo pomalowanymi blokami mieszkalnymi. W czasach prekolumbijskich wzgórze to służyło jako rolnicze sanktuarium ceremonialne. Rolnicy wspinali się na nie, aby prosić bóstwa o deszcz i urodzaj.

Wśród suchego dębu i traw rosnących wzdłuż grzbietu można dostrzec kilka ogromnych bazaltowych głazów pokrytych starożytnymi piktogramami. Petroglify pochodzą z około 1450 roku. Można wyraźnie dostrzec zarysy otwartej paszczy węża, oko boga deszczu Tláloca, królika symbolizującego dni kalendarza oraz mapę starożytnych chinampas wyrzeźbionych bezpośrednio w ciemnej twarzy bazaltu. Nie ma tu aksamitnych lin ani kas biletowych. Rzeźby po prostu stoją na otwartej przestrzeni, wystawione na działanie pogody.

• Obuwie: noś buty do biegania po szlakach lub lekkie buty trekkingowe z agresywnym bieżnikiem, gdyż luźny wulkaniczny żwir sprawia, że stroma zjazdowa strona wzgórza jest śliska.
• Pora dnia: podejmuj wspinaczkę między 8:00 a 11:00, aby uniknąć palącego południa, gdyż południowe zbocze prawie nie zapewnia cienia.
• Uwaga na okolicę: chowaj drogie aparaty do zwykłego plecaka podczas przechodzenia przez dolne alejki mieszkalne, zanim dotrzesz do szlaku.
• Powrót komunikacją: złap zielony mikrobus oznaczony „Metro Tasqueña” przy głównej drodze wsi, aby wrócić do węzłów komunikacyjnych bez płacenia za aplikację taxi.

Stojąc na grzbiecie Cuahilama, masz panoramiczny widok na całą południową krawędź doliny. Na południu wznoszą się zalesione stoki pasma górskiego Chichinautzin. Na północy nowoczesne wieżowce nikną w smogowej mgle. Pośrodku znajduje się zielony płat pól kanałowych, przetrwały pomimo przeciwności losu. To jeden z najbardziej uziemiających widoków w całym mieście.

Najczęściej zadawane pytania o rzeczy do zrobienia w Xochimilco

Podsumowanie

Xochimilco to znacznie więcej niż weekendowa destynacja do picia na wodzie. To starożytna, żywa społeczność, która przetrwała dzięki swojej ziemi, tradycjom kulinarnym i religijnym pomimo wieków intensywnych zmian. Jeśli ominiesz nabrzeża i spędzisz spokojny poranek na zwiedzaniu dziedzińców klasztornych, wgryziesz się w świeże tlacoyos z niebieskiej kukurydzy prosto z płyty, i podejdziesz na wulkaniczne wzgórza, aby zobaczyć prekolumbijskie rzeźby, doświadczysz wielowarstwowej, pełnej duszy strony Meksyku, której nie widzą uczestnicy imprez.

Czytaj więcej o xochimilco boat tour.